Pałac w Jankowicach w senioralnej odsłonie

Pałac Jankowice w Gminie Tarnowo Podgórne to wyjątkowe miejsce. Mieści się tutaj Tarnowskie Centrum Senioralne i to w tym niezwykłym obiekcie, w zimowo-śnieżnej aurze spotkaliśmy się w dniach 27-28 listopada z grupą seniorów podczas warsztatów aktywizacyjnych.

Na wstępie warto wspomnieć o niezmiernie ciekawej lokalizacji wydarzenia. Pałac w Jankowicach (ul. Ogrodowa 2, Jankowice) powstał po 1903 roku pierwotnie w stylu pałacu-willi jako pałac reprezentujący nurt klasycyzmu romantycznego. Budynek przez wiele lat niszczał, jednak odzyskał swój dawny blask dzięki staraniom Gminy Tarnowo Podgórne. W latach 2015-2017 Gmina odnowiła i odrestaurowała obiekt przy współfinansowaniu w kwocie ponad 6 mln zł ze środków UE w ramach Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych (ZIT). Więcej o projekcie można znaleźć tutaj. Realizacja tego projektu zaktywizowała społeczność lokalną i umożliwiła rozwijanie na terenie pałacu wielu inicjatyw społecznych, edukacyjnych i artystycznych. W obiekcie funkcjonuje Samorządowa Szkoła Muzyczna oraz Tarnowskie Centrum Senioralne wraz z Uniwersytetem Trzeciego Wieku. W pałacu odbywają się na co dzień liczne zajęcia i warsztaty senioralne.

Pałac sąsiaduje z wyjątkowym terenem zielonym. Tutejszy park ma 18,5 hektara, na których rosną liczne okazy starodrzewu, wśród których jest wiele pomników przyrody. W centrum parku znajduje się staw z czterema wyspami. Przestrzenie parkowe zachęcają do organizowania imprez plenerowych, pikników, zlotów czy rajdów. Park zaprasza zarówno osoby aktywne, jak i osoby szukające spokoju na parkowych ławkach i stanowiskach piknikowych. Nas park przywitał iście zimową aurą, ale jak za każdym razem, niezawodnie urzekł nas swoim urokiem.

Powróćmy jednak do naszych warsztatów. Pierwszy dzień rozpoczął się od podróży wgłąb siebie. Uczestnicy zastanawiali się więc nad swoim potencjałem oraz identyfikowali możliwości przełamywania barier w aktywizacji do działania. Podczas pierwszego dnia warsztatowego rozmawialiśmy też o skutecznej komunikacji oraz potrzebach i oczekiwaniach seniorów w Gminie Tarnowo Podgórne.

I tutaj należy podkreślić, że samorząd gminny od lat prowadzi bardzo aktywną politykę senioralną wspierając swoich mieszkańców w wieku emerytalnym licznymi propozycjami aktywizacji społecznej, kulturalnej, czy ruchowej.

Aktywni seniorzy w Tarnowie Podgórnym korzystają z oferty Tarnowskiego Centrum Senioralnego w Jankowicach, propozycji 10 klubów seniora w gminie, zajęć w ramach Uniwersytetu Trzeciego Wieku, oferty licznych stowarzyszeń i organizacji senioralnych, atrakcji kulturalnych Gminnego Ośrodka Kultury SEZAM, Ośrodka Sportu i Rekreacji w Tarnowie Podgórnym czy aquaparku Tarnowskie Termy. Seniorzy mogą korzystać także z bezpłatnych usług w zakresie tzw. „złotej rączki dla seniorów” obejmujących drobne usługi naprawcze i techniczne.

Obywatelsko zaangażowani seniorzy mogą także udzielać się w ramach Rady Seniorów Gminy Tarnowo Podgórne, która jest zespołem o charakterze doradczym, konsultacyjnym i inicjatywnym. Rada w oparciu o zasoby wiedzy i doświadczenia środowiska osób starszych współpracuje z organami samorządu gminnego w obszarze spraw lokalnych, w szczególności dotyczących planowania i realizacji polityki senioralnej.

Mimo dobrej sytuacji seniorów na terenie gminy, co wyraźnie wybrzmiało podczas naszego dwudniowego spotkania, uczestnicy warsztatów wskazywali na możliwe kierunki kontynuacji działań prosenioralnych, w tym m.in.:

• Stworzenie centrum senioralnego z kompleksowym wsparciem dla osób w wieku 60+. Miejsce to mogłoby być odpowiedzią zarówno na potrzeby aktywnych seniorów, jak i osób niesamodzielnych (np. dzienny dom pomocy). Mógłby być jednym miejscem, gdzie można skorzystać z zajęć dla seniorów, wsparcia prawnego, oferty wsparcia psychologicznego, centrum informacji, profilaktyki i rehabilitacji zdrowotnej, akcji szczepień dodatkowych, miejscem pracy koordynatorów i asystentów dla osób w wieku senioralnym itp.
• Kontynuacja działań w zakresie dostosowania infrastruktury dla seniorów i niwelowania barier architektonicznych. Rozbudowa małej architektury, w tym ławek z podłokietnikami, poręczy przy schodach czy niwelacji terenu w ramach chodników itp.
• Podkreślono, że seniorzy mogą bezpłatnie korzystać z infrastruktury świetlic wiejskich w różnych miejscowościach gminy – także na potrzeby różnych wydarzeń integracyjnych środowiska seniorów. Podniesiono jednak postulat, by stworzyć możliwość wsparcia technicznego w obsłudze tych spotkań np. obsługa sprzętu i wyposażenia, zabezpieczenie lokalu, wsparcie w cateringu czy emisji muzyki).
• Propozycja zastanowienia, czy możliwa byłaby synchronizacja godzin pracy i przerw w ramach Urzędu Gminy z rozkładem jazdy autobusów.

W drugim dniu warsztatów seniorzy poznali zalety działalności zespołowej i podstawy tworzenia projektów oraz poznali dobre praktyki z zakresu budżetu obywatelskeigo. Wzięli także udział w komponencie edukacyjno-aktywizującym w zakresie partycypacji obywatelskiej. Podczas zajęć z udziałem seniorów przeprowadzono debatę oksfordzką w postaci symulacji sesji Rady Gminy. Stworzona została możliwość swobodnej argumentacji uczestników w kontekście pomysłów na aktywizację seniorów.

Uczestnicy warsztatów wypełnili także ankietę dotyczącą potrzeb osób starszych w Gminie Tarnowo Podgórne. Wyniki badania ankietowego potwierdziły, że:

• największe deficyty w stosunku do potrzeb seniorzy dostrzegają w dziedzinie ochrony zdrowia - 75%, w zakresie opieki społecznej (np. wsparcie dla seniorów i osób chorych, asystenci) - 50% oraz integracji międzypokoleniowej (np. inicjatywy umożliwiające wymianę doświadczeń między seniorami i młodszymi grupami wiekowymi) - 50%; co ciekawe identyfikacja deficytów w porównaniu z podobnym badaniem zrealizowanym w 2019 rokiem była niemal identyczna;
• Największe zainteresowanie seniorzy deklarowali w zakresie aktywności dotyczących zajęć komputerowych (w tym usługi przez internet np. płacenie rachunków przelewem internetowym) – 58%, zajęć kulturalnych (np. projekcje filmowe, spektakle, koncerty) – 33%, wycieczek krajoznawczych – 33% oraz warsztatów psychologicznych i warsztatów ze skutecznej komunikacji oraz rozwiązywania problemów w rodzinie – 33%.
• Podejmowanie aktywności seniorom najbardziej utrudnia nie brak środków finansowych (brak wskazań), a brak czasu - 25%, i stan zdrowia – 17%. Aż 50% uczestników warsztatów wskazało, że nic poważnie nie utrudnia im korzystania z oferty aktywności dla seniorów.
• uczestniczący w warsztatach seniorzy w 66% zadeklarowali dużą sprawczość wskazując, że czują, że mają wpływ na codzienność i rozwój mojej społeczności lokalnej, osiedla, miejscowości, samorządu czy gminy. Tylko 8% nie zgodziło się z tym stwierdzeniem, a brak zdania w tej dziedzinie zadeklarowało 25% respondentów.

Seniorzy otrzymali również materiały nt. aktywności seniorów, w tym w zakresie uczestnictwa w konsultacjach społecznych i budżecie obywatelskim.

Warsztaty przebiegały w przyjaznej atmosferze a wysoko wykwalifikowany zespół Pałacu Jankowice i Tarnowskiego Centrum Senioralnego stanowił dla uczestników i trenerów niezawodne wsparcie merytoryczne i organizacyjne.

Bardzo dziękujemy za wspólnie spędzony czas i czekamy na kolejne warsztaty!

Wydarzenie zostało zorganizowane przez Stowarzyszenie Metropolia Poznań w ramach projektu pt. „Aktywny senior w Metropolii Poznań”. Projekt jest dofinansowany ze środków rządowego programu wieloletniego na rzecz Osób Starszych „Aktywni+” na lata 2021–2025, edycja 2025.